27 II 2002 r. na mocy zarządzenia MINISTRA KULTURY powołano w Częstochowie ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH im.Jacka Malczewskiego.
Aktów nie oznaczał utworzenia zupełnie nowej placówki, a jedynie rozpoczęcie kolejnego etapu w długoletniej historii częstochowskiej szkoły plastycznej. Zdecydowane zmiany w systemie polskiej oświaty wymagały stanowczej przebudowy dotychczasowych form szkolnych. Stąd decyzja odpowiedniego ministerstwa, która dała szansę kształcenia plastycznego na różnych etapach edukacji szkolnej.

ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH składa się bowiem z dwóch ściśle ze sobą związanych wspólnymi organami szkoły (osobą Dyrektora, radą pedagogiczną, radą rodziców i samorządem szkolnym), ale i zupełnie od siebie niezależnych szkół.

Pierwsza z nich to Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych, sześcioletnia, prowadząca edukację na poziomie gimnazjalnym i ponadgimnazjalnym, a druga Liceum Plastyczne, czteroletnie, otwarte dla wszystkich uczniów, którzy skończyli gimnazja.
We wszystkich tych szkołach kształcenie przebiega dwutorowo: ogólnokształcące kończy się egzaminem maturalnym; artystyczne zawodowe zakończone jest egzaminem dyplomowym.

Kształcenie ogólnokształcące nie odbiega od tego proponowanego w innych gimnazjach iliceach oparte jest na programach Ministerstwa Edukacji Narodowej iobejmuje wszystkie przewidziane przedmioty. Egzaminy maturalne przeprowadzane są według zasad identycznych jak w każdym typie szkoły średniej w kraju.
Kształcenie artystyczne obejmuje natomiast przedmioty zaproponowane przez Ministerstwo Kultury: rysunek i malarstwo, rzeźbę, podstawy projektowania, fotografię, rysunek zawodowy, historię sztuki oraz zajęcia kierunkowe wraz z historiatechnologią. Przygotowanie artystyczne nie kończy się jednak na zajęciach szkolnych-uzupełnieniem edukacji są coroczne plenery malarskie, praktyki odbywane według odpowiedniego kierunku, a także lekcje muzealne, objazdy po zabytkach, liczne wizyty w galeriach, możliwość prezentowania własnej twórczości na organizowanych przez szkołę wystawach.
Szkoła oferuje trzy kierunki nauczania: ceramikę artystyczną, jubilerstwo oraz grafikę użytkową. Absolwent każdego z tych kierunków przystępuje do zdawania egzaminu dyplomowego, po pozytywnym złożeniu którego otrzymuje tytuł plastyka w zakresie danej specjalności. Absolwenci naszej szkoły najchętniej kontynuują naukę na akademiach sztuk pięknych w całym kraju i Europie. Każda polska wyższa uczelnia tego typu ma wśród swoich studentów byłych uczniów częstochowskiego Plastyka. Z kierunków politechnicznych wybierana bywa najczęściej architektura. Absolwenci szkoły studiują również kierunki humanistyczne (m.in. historię sztuki, kulturoznawstwo, języki obce).

Wśród dotychczasowych absolwentów szkoły znajdują się wybitne postaci świata sztuki, artyści i profesorowie akademiccy: Jerzy Duda-Gracz, Jerzy i Maciej Kędziorowie, Roman Lonty, Dariusz Pala, Marian Michalik, Zbigniew Sprycha, Andrzej Desperak, Adam Patrzyk, Andrzej Koss, Andrzej Głowacki.
Od roku 1999 prowadzimy bardzo szeroką współpracę międzynarodową; w ramach edukacyjnego programu Leonardo da Vinci, Funduszu Współpracy Polsko-Niemieckiej, w programie Socrates-Comerins oraz w formie bezpośrednich kontaktów wymiany młodzieży, warsztatów plastycznych i wystaw.

Do roku 2006 – w programie Leonardo da Vinci zrealizowaliśmy-13 projektów. Beneficjentów było 246 uczniów-stażystów realizujących 3-tygodniowe zawodowe praktyki z zakresu grafiki, jubilerstwa i ceramiki w szkołach europejskich (Niemcy, Francja, Włochy, Portugalia).
NAJWAŻNIEJSZE DATY Z ŻYCIA SZKOŁY

1945 powstaje Wolna Akademia Sztuk Pięknych w Częstochowie

1947 szkoła reorganizuje się: zostaje zawiązane Państwowe Liceum Technik Plastycznych (kierunki kształcenia: techniki rzeźbiarskie, ceramika, metaloplastyka)

1967 szkoła zostaje przemianowana na Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych (kierunki: jubilerstwo, ceramika artysztyczna)

1990 częstochowski Plastyk po raz pierwszy otrzymuje swą własną siedzibę (po latach tułaczki po wynajmowanych lokalach) w budynku przy ul. Pułaskiego 15

1991 Ministerstwo Kultury i Sztuki nadaje szkole imię Jacka Malczewskiego

1993 powstaje Fundacja im. Jacka Malczewskiego na rzecz rozwoju szkoły

1997 obchodzimy Jubileusz Pięćdziesięciolecia Szkoły: powstaje Szkolna Galeria Prac Absolwentów (wystawa 50 dzieł na Pięćdziesięciolecie), założone zostaje Stowarzyszenie Absolwentów Liceum Sztuk Plastycznych

1998 powstaje nowy kierunek kształcenia: grafika użytkowa, specjalizacja: formy wydawnicze; szkoła nawiązuje stałą współpracę bezpośrednią (opieka merytoryczna, recenzje, konsultacje) z ASP we Wrocławiu (dla ceramiki artystycznej), ASP w Łodzi (dla jubilerstwa) oraz ASP w Katowicach (dla grafiki użytkowej)

1999 wprowadzony zostaje nowy sześcioletni cykl kształcenia, a szkoła jest przemianowana na Ogólnokształcącą Szkołę Sztuk Pięknych

2001 Parlament kraju postanowił ostatecznie w noweli Ustawy o Systemie Oświaty, że szkolnictwo artystyczne pozostaje pod nadzorem Ministerstwa Kultury; sekcja ceramiki zainicjowała udział w Europejskim Programie Edukacyjnym Leonardo da Vinci

2002 powołany zostaje przez Ministra Kultury Zespół Szkół Plastycznych im. Jacka Malczewskiego w Częstochowie (w skład którego wchodzą sześcioletnia Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych oraz czteroletnie Liceum Plastyczne); sekcje jubilerstwa i grafiki rozpoczęły udział w Europejskim Programie Edukacyjnym Leonardo da Vinci

2009 Rozpoczęcie rozbudowy Zespołu Szkół Plastycznych

2012 Ukończenie rozbudowy Zespołu Szkół Plastycznych